LokalAvisa.no > Søndre Senniens Budstikke > Namn på Senja søk   mail
 
 
Namn på Senja 07/06 2002
Fin fjelltur i flott natur og namn som førtell om oss
Vetn (foto:hakre)
Vetn (foto:hakre)
Litt sommarmoral:
Gå en tur på fjellet!
Ikkje så langt, ikkje så høgt,
men passelig.
Velg ver, lengde og høgde sjøl.
Ta med deg ho eller han
eller fleire om det passe.

Det e helse i kver meter
både i lengde og høgde.
Se på blomstern.
Hør på fuglan.
Det gjer litt fred i sjela,
Trur du ikkje det?

Gå tel en topp med et spennanes namn
Eg gjekk i lag med dama mi tel Veten.
Nokken skriv Vetten.
Det vil sei at vi sei ve:tn eller vettn.


Det e mange vetefjell eller vettefjell i Norge.
I Nord-Norge har vi omtrent 50 – kart M711.
Bare her i Tranøy har vi minst tre vetta:
Gammelvettn ved Vesterfjell,
Vettn på Rubbestadfjellet (der TV-tårnet står),
og Vetn på høgste punktet av Stonglandet.
Den har vore 302 meter høg,
men den har senka seg tel 293.5
etter at de nye Ø-kartan kom.

Det kunne være nærligganes å tenke på vette
i betydninga troll,
men det e nok ikkje slik det har seg.
Vetten va i riktig gammel tid et varslingsfjell.
Der oppe skulle man tenne en varde
derson fienden kom tel landet.
Selvfølgelig måtte det da være brensel på fjelltoppen,
ved eller kvalspekk eller ka man no ønska å få tel å lyse.
Trana lyste så god at den heitte lyse.
Folket sjøl hadde ansvar førr at varden på vetten
va klar tel å tennes ka tid som helst.
Det va en del av den militære beredskapen, landevernet,
I middelalderen – og enda i litt nyare tid.
Vedlikehold og vakt va en del av beskatninga
som kongen la på folket – den såkalte leidangsskatt.

På mange av di gamle vetan e der varda no,
Og mange av toppan heite varden med sterkt uttalt d,
altså ikkje varn, men vardn.
Varden – uttale va:rn betyr omtrent det same som vete:
Varsling, vakthold, ta vare på, verne.

Namnet Veten på Stonglandet
har gådd av bruk etter kvert.
Nokken sei Åttetuva om det høgste punktet på Stonglandet.
Men det e namn på den nesthøgste kollen.
Det namnet e gjedd frå gårn Lekangen.
Der såg dem sola over en kolle nordaust for Vetn klokka åtte.

Eg huske han Wilhelm Lekang
på Lekangen gård sa en gang::
”Det heite ikkje Stangnesfjellet, det heite Vetn!”

Nei, enkelt e det ikkje, det der med namn:
På Hofsøysida kalle dem fjellet Hofsøyfjellet,
på Stangnes heite det Stangnesfjellet.
Her ligg vel gammel ”revir-tenking” bak.
Og Vetn med haugan omkring
kalle Hofsøykarran førr Klubban.
Åttetuva e også en av di klubban.

Men du skal tru vi hadde en fin tur over Vetn.
Og skreiv selvfølgelig namnan i Vete-boka.
Det e vår tids signal tel folk som kjem etter.
Så e der heilo og tyvjo og masser av andre fugla,
Og fjellet blomstre kvitt i kvitt av molta og fjellpryd,
og rosa og rødt av fleire slags løng.

Gå tel fjells!
Gå tel varn på Vetn.

Hakre


Tel bildet:
Varden på Vetn, -og Eidepollen mot Andfjorden. Foto: Hakre

Ved hnn, kl 13:40
 
Melding til redaktøren
Fra:
Min emailadresse:
Beskjed:
Søk i artikler
Søkeord: